Conflicten Teller nl

  • Er is sprake van grote politieke tegenstellingen, spanningen en/of machtsstrijd
  • Dit heeft nog niet geleid tot geweld of de spanningen gaan niet langer met geweld gepaard
  • Het conflict speelt nu, of niet langer dan een jaar geleden
  • Er is gewapende strijd om de macht over (een deel van) het land
  • Bij de strijd is minstens één regeringsleger en één andere gewapende groepering betrokken
  • Er is gewapende strijd geweest tussen gewapende groepen met meer dan 25 doden per jaar.
  • Er is nu geen grootschalige gewapende strijd meer, er is een vredesakkoord, staakt-het-vuren of het conflict is slapend
  • Er vallen (relatief) weinig doden door de strijd; minder dan 25 per jaar.
  • De oorzaken van het conflict zijn nog niet echt weggenomen.
  • Er kan opnieuw gewapende strijd uitbreken.
  • Er is sprake van grote politieke tegenstellingen, spanningen en/of machtstrijd.
  • Het conflict valt niet onder de bovenstaande 3 definities, maar is belangrijk genoeg om onder de aandacht te worden gebracht.
  • Bij dit conflict zijn filmpjes en/of teksten beschikbaar waarin de persoonlijke verhalen achter het conflict verteld worden.
  • KIik op de vertellerknop hierboven om de popup met de filmpjes te openen.

Aantal conflicten
in de wereld

Westelijke Sahara

juni 2010

Inleiding

Marokko houdt een deel van de Westelijke Sahara bezet en claimt dat dit eigen gebied is. De Saharanen willen hun onafhankelijkheid. Sinds 1991 is er een staakt-het-vuren tussen Marokko en verzetsbeweging Polisario. De onderliggende redenen voor conflict zijn echter niet weggenomen.

Edit
Delete
Betrokken partijen

- Marokko

- Verzetsbeweging Polisario

- Verenigde Naties

- Afrikaanse Unie

- Mauritanië

- Algerije
Edit
Delete
Het conflict

Van 1884 tot 1975 was de Westelijke Sahara een kolonie van Spanje. In 1973 werd door de bewoners van de Westelijke Sahara, de Saharanen, de verzetsbeweging Polisario opgericht. Het Polisario streed voor de onafhankelijkheid van de Westelijke Sahara.

Vanaf 1939 werd het gebied bestuurd door Spaans Marokko (een protectoraat van Spanje in het gebied wat nu de staat Marokko is). Toen zowel Marokko en Spaans Marokko in 1956 onafhankelijk werden, ontstond er vanuit de nieuwe staat Marokko de wens om de Westelijke Sahara bij Marokko te voegen. Spanje, op dat moment een dictatuur onder leiding van generaal Franco, hield toen echter aan de Westelijke Sahara vast. In 1973 werd door de bewoners van de Westelijke Sahara, de Saharanen, de verzetsbeweging Polisario opgericht. Het Polisario streed voor de onafhankelijkheid van de Westelijke Sahara. 

 

In 1974 komt Spanje tegemoet aan de eisen van het Polisario en treft voorbereidingen voor een referendum, waarin de Saharanen kunnen kiezen welke status hun leefgebied zou moeten krijgen. Van dit referendum kwam echter niets terecht. Uiteindelijk werd de kwestie voorgelegd aan de VN. De VN besloot dat de Westelijke Sahara gedekoloniseerd moest worden en het recht op zelfbeschikking had.  Marokko legde echter deze beslissing naast zich neer en viel in november 1975 de Westelijke Sahara binnen. Spanje greep niet in, omdat in eigen land de dictator Franco op sterven lag. In plaats daarvan sloten Spanje, Marokko en buurland Mauritanië – wat ook claimde aanspraak te maken op het gebied – een overeenkomst over de verdeling van het gebied. In 1976 trok Spanje zich definitief terug uit de Westelijke Sahara en namen Marokko en Mauritanië ieder een deel van het gebied over.

 

Als antwoord riep het Polisario de Arabische Democratische Republiek Sahara (ADRS) uit. Vervolgens ontstond er een felle strijd tussen het Polisario en Marokko plus Mauritanië. Door de guerrillaoorlog kreeg Mauritanië grote financiële problemen en dreigde er zelfs een burgeroorlog in het land uit te breken. In 1979 gaf Mauritanië daarom diens claim op de Westelijke Sahara op.

 

De guerrillaoorlog tussen Marokko en het Polisario heeft geduurd tot 1991. Het Polisario wist een (klein) deel van de Westelijke Sahara te veroveren. Ook genoot het Polisario lange tijd militaire steun van Algerije en werd de onafhankelijkheid van de Westelijke Sahara zelfs door 81 andere staten en de Afrikaanse Unie erkend. Naarmate de oorlog voortduurde wist Marokko de overhand te krijgen. Het Polisario zag eind jaren ’80 de internationale steun voor de onafhankelijkheid dalen. Ook verloor het Polisario de militaire steun van Algerije, omdat dit land eigen interne problemen had. Dit resulteerde in 1991 in een wapenstilstand tussen Marokko en het Polisario.

 

In 1991 besloot de VN zich in het conflict te gaan mengen, wat resulteerde in een vredesakkoord tussen Marokko en het Polisario. Door de VN werd de vredesmissie MINURSO in het leven geroepen, die er op toe moest zien dat beide partijen zich aan het staakt-het-vuren hielden. Ook moest de VN missie een referendum organiseren over de toekomst van de Westelijke Sahara. Dit referendum heeft nooit plaatsgevonden, omdat Marokko en het Polisario het (nog steeds) niet eens kunnen worden over de criteria van het referendum. Zo is er geen overeenstemming over wie nou eigenlijk deel mag nemen aan het referendum. Vanuit de VN zijn er de afgelopen jaren verschillende resoluties opgesteld die moesten leiden tot de uitvoering van het referendum, maar deze zijn allemaal geboycot door Marokko. Ook het Polisario wordt verweten niet goed mee te werken met verschillende bemiddelingspogingen vanuit de VN. 

 

Officieel is het conflict ten einde, omdat er niet meer gevochten is sinds 1991. Toch blijft het doorsmeulen, omdat er nog steeds geen duurzame oplossing is gevonden. Voor Marokko is het behouden van de Westelijke Sahara erg belangrijk, omdat in het gebied grote fosfaatvoorraden liggen, die nu door Marokko worden gewonnen. Tijdens de guerrilla oorlog heeft Marokko tussen het gebied wat zij in bezit heeft en het gedeelte wat door het Polisario gecontroleerd wordt een verdedigingsmuur laten bouwen waar ongeveer 5 miljoen landmijnen liggen. Deze muur ligt er nog steeds. Ook voert Marokko een actieve migratiepolitiek om de migratie van Marokkanen naar de Westelijke Sahara te bevorderen.

 

De ADRS wordt door de Afrikaanse Unie nog steeds als onafhankelijke staat erkend, met als gevolg dat Marokko geen lid is van de Unie. Dit blokkeert een goede samenwerking tussen de landen in Noord-Afrika. Ook de relatie tussen Algerije en Marokko is gespannen. Het Polisario, in feite de regering in ballingschap van de ADRS, bevindt zich vanaf het begin van het conflict in Algerije en zit daar nog steeds. Ook leven er in Algerije sinds de start van het conflict grote aantallen Saharanen, die gevlucht waren voor het geweld en niet meer terug kunnen naar hun leefgebied. De Saharanen en het Polisario streven nog steeds naar de onafhankelijkheid van de Westelijke Sahara.

 

Stand van zaken juni 2010


In april 2010 bracht de VN een rapport uit waaruit blijkt dat er voorlopig nog geen vooruitzicht is op een oplossing voor het conflict over de Westelijke Sahara. Volgens de Secretaris-generaal van de VN willen zowel Marokko als het Polisario niet tegemoet komen aan de ander, waardoor onderhandelingen vrijwel onmogelijk zijn.

 

Cijfers


Veel Saharanen zijn voor het geweld in de regio gevlucht naar Algerije en leven daar in vluchtelingenkampen. In een kamp bevinden zich tussen de 45.000 en 60.000 mensen. In totaal leven er zo’n 200.000 Saharanen in de vluchtelingenkampen.

 

Betrokkenheid internationale gemeenschap bij het conflict


De Verenigde Naties heeft een belangrijke rol in het conflict om de Westelijke Sahara gespeeld, vooral omdat er dankzij de inmenging van de VN er een vredesakkoord werd gesloten tussen het Polisario en Marokko in 1991, wat in feite de beëindiging van het conflict betekende. Ook na de ondertekening van het vredesakkoord is de VN actief gebleven in het nu ‘koude’ conflict, door middel van de MINURSO missie en via meerdere resoluties over de uitvoering van het referendum over de status van de Westelijke Sahara. De MINURSO missie is nog steeds actief.
Edit
Delete
Betrokkenheid vrouwen bij het conflict

Saharaanse vrouwen zijn, deels vanuit de (vroegere) nomadenleefwijze, behoorlijk geëmancipeerd. Volgens oude Saharaanse tradities behoren vrouwen veel verantwoordelijkheid in de samenleving te nemen. Veel vrouwen hebben dan ook een actieve rol in het conflict over de Westelijke Sahara. Zo zijn vrouwen bij het Polisario actief als adviseurs en politici. Binnen het Polisario hebben vrouwen bijvoorbeeld de ‘Polisario Women Politicians Group’ gevormd, om meer invloed te hebben op de besluitvorming over de Westelijke Sahara binnen het Polisario en om de rechten van de vrouw te beschermen. Een andere organisatie die opkomt voor de Saharaanse vrouwen (met name in de vluchtelingenkampen), maar zich ook bezighoudt met het zoeken naar een vreedzame oplossing voor het conflict is de ‘National Union of Saharawi Women’.


Edit
Delete
Betrokken kinderen bij het conflict

In de periode tussen 1975 en 1991 (de guerrilla oorlog) werden jongeren actief gerekruteerd door het Polisario om mee te vechten in het conflict. Nu is dat niet meer het geval.

 

Tegenwoordig leven veel kinderen in de verschillende vluchtelingenkampen. In deze kampen wordt geprobeerd kinderen een zo normaal mogelijk leven te bieden. Zo zijn er in alle kampen basisscholen en kinderopvang voor de allerkleinsten gebouwd.


Edit
Delete
Links en downloads

Media


NRC Handelsblad

‘Westelijke Sahara laatste onafgewikkelde koloniale boedel van Afrika’ (24 april 2008):

http://www.nrc.nl/buitenland/article1753701.ece/ Westelijke_Sahara_laatste_onafgewikkelde_koloniale_boedel_van_Afrika

 

Website


Upact (voorheen Euro’s voor Vrede)

http://www.eurosvoorvrede.nl/upload/UserFiles/westelijke-sahara.pdf