Conflictenteller

Verantwoording conflictenteller

Conflicten tellen? Oorzaken, definities, indeling en keuzes

Kan dat eigenlijk wel, conflicten tellen? Voordat we kunnen tellen, moeten we immers weten wanneer we van een conflict spreken en hoe we bepalen of we in een bepaalde situatie te maken hebben met één of met meerdere conflicten? Dit zijn zeker geen eenvoudige kwesties, maar toch doet Upact op deze site een poging niet alleen bij te houden hoeveel conflicten er in de wereld gaande zijn, maar ook, en tegelijkertijd, benopte informatie te geven over elk van de besproken conflicten.

In deze verantwoording wordt onze werkwijze uit de doeken gedaan en uitgelegd wat onze criteria zijn geweest bij de keuze en beschrijving van de verschilllende conflicten, en welke bronnen we hebben gebruikt.

In de eerste plaats: deze site gaat over gewelddadige of gewapende conflicten en dus niet over alle vormen van conflict, al zijn ook hier de grenzen niet altijd scherp te trekken. Verder beperken we ons tot conflicten tussen groepen of collectiviteiten van mensen en hebben het dus niet over conflicten tussen individuen, al kunnen ook die gewelddadige vormen aannemen. In feite gaat het dus over oorlogen, al wordt bij de meeste hedendaagse gewapende conflicten niet meer zoals vroeger een officiële oorlogsverklaring afgegeven en zijn één of meer van de strijdende partijen in veel gevallen niet een officiëel (regerings)leger.

Informatie over conflicten en zelfs het antwoord op de vraag of iets een conflict moet worden genoemd is bijna altijd onderwerp van (soms hoog oplopend) debat, oftewel conflictueus. Immers, conflicten gaan ergens over en als mensen bereid zijn de wapens op te nemen en anderen te doden of te verwonden, dan moeten er wel grote belangen op het spel staan en dan lopen de emoties ook vaak hoog op. Met name over de oorzaak of de aanleiding voor een conflict kunnen de strijdende partijen (en in hun kielzog, hun aanhangers en sympathisanten) het grondig oneens zijn. Vaak is daarom ook de aard van het conflict in het geding: Is het een strijd om land of grondgebied, of gaat het om botsende godsdienstige overtuigingen, of om een als rechtmatig gevoeld aandeel in de politieke en economische besluitvorming? Draait het om een puur intern probleem of is het voornamelijk het gevolg van buitenlandse inmenging?

Het is vrijwel onmogelijk om diepgaande conflicten ‘objectief’ te beschrijven en te analyseren. Hoe groter de belangen en hoe heviger de ermee gepaard gaande emoties, hoe eerder mensen te hoop zullen lopen tegen bepaalde beschrijvingen of analyses, die onvermijdelijk een bepaalde interpretatie van complexe gebeurtenissen, vaak ook van de geschiedenis, inhouden. Upact heeft niet de illusie dit probleem geheel te kunnen omzeilen, maar wel doen we ons best om zoveel mogelijk ‘feitelijke’ informatie te geven en een evenwichtig beeld te geven van elk conflict in de Conflictenteller. Extreme interpretaties, tendentieus taalgebruik, of een weergave van de ‘feiten’ die niet algemeen wordt geaccepteerd, proberen we te vermijden.

Dit is geen academische website, maar we baseren ons wel zoveel mogelijk op bronnen die algemeen in de academische wereld worden gerespecteerd, zoals die van het Canadese Ploughshares Project en het Upssala Conflict Data Program van de Universiteit van Uppsala. Hieraan hebben we ook de onderstaande categorien en criteria ontleend.

Verdeling in verschillende categorieën

Op de Conflictenteller is de keuze gemaakt om conflicten onder te verdelen in drie categorieën, op grond van hun verloop in de tijd, als volgt:
1.   Conflict (= lopend conflict)
2.   Dreigend conflict
3.   Post-conflict (beëindigd conflict)

Ook hier is het niet altijd mogelijk om scherpe grenzen te trekken. Soms is het onduidelijk of al van een (lopend, gewelddadig) conflict kan worden gesproken of dat de spanningen oplopen en uitmonden in sporadisch geweld, met het reële gevaar van een ‘echte’ (burger)oorlog. Ook een zg. post-conlict situatie kan zo fragiel zijn, bijv. omdat de diepere oorzaken van het conflict niet zijn
weggenomen, dat het binnen de kortste keren kan leiden tot nieuwe gewelduitbarstingen.

De criteria die we bij deze indeling hanteren, zijn de volgende:

1 Conflict (lopend conflict)

Het conflict speelt nu, of niet langer dan een jaar geleden;
Er is gewapende strijd om de macht over (een deel van) het land;
Bij de strijd is minstens één regeringsleger en één andere gewapende groepering betrokken;
Er zijn door het conflict meer dan 1000 doden gevallen binnen één jaar tijd.

2 Dreigend conflict

Er is sprake van grote politieke tegenstellingen, spanningen en/of machtsstrijd;
Tenminste één van de partijen is overgegaan op gewapende strijd, maar er zijn (nog) geen 1000 doden gevallen;
Grootschalige gewapende strijd vindt (nog) niet plaats.

3 Post-conflict (beëindigd conflict)

Er is gewapende strijd geweest om de macht over (een deel van) het land tussen gewapende groepen met meer dan 1000 doden per jaar;
Er is nu geen grootschalige gewapende strijd meer, er is een vredesakkoord, staakt-het-vuren of het geweld is geluwd;
Er vallen minder dan 25 doden per jaar door het conflict;
De oorzaken van het conflict zijn nog niet echt weggenomen en er kan opnieuw gewapende strijd uitbreken.

De indeling van elke landenpagina

De landenpagina's zijn onderverdeeld in verschillende deelonderwerpen. Na een beknopte weergave van de achtergrond van het conflict volgt een beschrijving van wat er momenteel gebeurt op het gebied van vredesopbouw. Hier vind je onder meer welke lokale en internationale initiatieven er zijn en welke organisaties, waaronder Nederlandse NGO’s, er in het conflictgebied actief zijn. Als kinderen en/of vrouwen een speciale rol binnen de vredesopbouw spelen of hebben gespeeld is hiervoor een apart kopje gemaakt. De reden hiervoor is dat deze groepen vaak wel aandacht krijgen als ze slachtoffer zijn in een conflict terwijl er vaak zeer geringe aandacht voor hen is als zij een positieve rol spelen in bijvoorbeeld de opbouw van hun land. Onderaan vind je de gebruikte bronnen en externe links & downloads.

Bronnen

De volgende algemene bronnen zijn voor de invulling van de verschillende conflicten gebruikt:

Amnesty International www.amnesty.nl / www.amnesty.org
BBC news – Country Profiles news.bbc.co.uk/2/hi/country_profiles/default.stm
CIA World Factbook www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/index.html
Conciliation Resources Accord Programme www.c-r.org/our-work/accord/index.php
Human Rights Watch www.hrw.org
Human Security Report project www.hsrgroup.org/human-security-reports/human-security-report.aspx
International Crisis Group www.icg.org
Minorities at Risk Project www.cidcm.umd.edu/mar/
Project Ploughshares www.ploughshares.ca/libraries/index.html
Upssala Conflict Data Program www.pcr.uu.se/research/UCDP/index.htm
Verenigde Naties – Vrede & Veiligheid overzicht www.un.org/en/peace/

Onderaan elke pagina vind je alle bronnen die voor de desbetreffende beschrijving gebruikt zijn. Zo is er regelmatig gebruikt gemaakt van de websites over conflictlanden en -gebieden van een aantal Nederlandse NGO’s. Hier vind je ook links naar nieuws- en opinieartikelen van verschillende Nederlandse en buitenlandse websites en kranten zoals de NRC en de New York Times.

Wereldkaart

De wereldkaart die op de website van de Conflictenteller gebruikt is, ziet er waarschijnlijk anders uit dan de meeste on-line wereldkaarten. Bij het afbeelden van de wereld kan er namelijk voor gekozen worden in verhouding alle oppervlaktes goed af te beelden, of juist om alle vormen correct weer te geven. Op de meeste kaarten gebeurt dat laatste. Dit zorgt ervoor dat landen die dicht bij de polen liggen veel groter worden afgebeeld dan landen die dicht bij de evenaar liggen. Europa ziet er op dit soort kaarten dus groter uit dan het eigenlijk is, terwijl Afrika veel kleiner lijkt dan het eigenlijk is.

Voor Conflictenteller.nl is gekozen om een meer oppervlaktegetrouw beeld te laten zien. Daardoor is Afrika veel groter dan je gewend bent en Europa veel kleiner. In werkelijkheid is dit dus ook echt zo!

Tot slot

De Conflictenteller is per definitie een werk-in-uitvoering. De wereld blijft immers in beweging, conflicten komen en gaan en veranderen gedurende hun verloop, en ook kan eerder verstrekte informatie worden aangevuld of gewijzigd als daartoe aanleiding bestaat. Over de meeste ernstige conflicten is het laatste woord eigenlijk nooit gezegd.

Er wordt hard gewerkt om deze website zo volledig mogelijk te maken en belangrijke conflicten toe te voegen die nu nog ontbreken. Mis jij nog een conflict dan kun je ons dat natuurlijk altijd laten weten via de poll op de homepage of via email (zie onder).

Zoals hierboven uiteengezet, streeft Upact naar een toegankelijke, informatieve en inhoudelijk accurate website. Het neemt geen standpunt in ten aanzien van de conflicten. Het kan zijn dat in de conflictbeschrijvingen of in de links die bij een conflict staan, de indruk wordt gewekt dat Upact een bepaalde zienswijze promoot of zelfs partij kiest. Als je dat vindt met betrekking tot een specifiek geval, dan horen we dat graag via onderstaand emailadres. Ook houden we ons aanbevolen voor verbetering van aperte fouten of onjuistheden en voor algemene opmerkingen, aanvullingen of andere suggesties.

We hopen dat de Conflictenteller een begin is van jouw zoektocht naar inzicht in een conflict dat je om welke reden dan ook interesseert of bezighoudt.

De Conflictenteller is een initiatief van Upact en wordt mede mogelijk gemaakt door Oxfam Novib

Heb je vragen en/of opmerkingen over de Conflictenteller? Mail dan naar conflictenteller@upact.nl