Conflicten Teller nl

  • Er is sprake van grote politieke tegenstellingen, spanningen en/of machtsstrijd
  • Dit heeft nog niet geleid tot geweld of de spanningen gaan niet langer met geweld gepaard
  • Het conflict speelt nu, of niet langer dan een jaar geleden
  • Er is gewapende strijd om de macht over (een deel van) het land
  • Bij de strijd is minstens één regeringsleger en één andere gewapende groepering betrokken
  • Er is gewapende strijd geweest tussen gewapende groepen met meer dan 25 doden per jaar.
  • Er is nu geen grootschalige gewapende strijd meer, er is een vredesakkoord, staakt-het-vuren of het conflict is slapend
  • Er vallen (relatief) weinig doden door de strijd; minder dan 25 per jaar.
  • De oorzaken van het conflict zijn nog niet echt weggenomen.
  • Er kan opnieuw gewapende strijd uitbreken.
  • Er is sprake van grote politieke tegenstellingen, spanningen en/of machtstrijd.
  • Het conflict valt niet onder de bovenstaande 3 definities, maar is belangrijk genoeg om onder de aandacht te worden gebracht.
  • Bij dit conflict zijn filmpjes en/of teksten beschikbaar waarin de persoonlijke verhalen achter het conflict verteld worden.
  • KIik op de vertellerknop hierboven om de popup met de filmpjes te openen.

Aantal conflicten
in de wereld

Turkije (Koerdistan)

augustus 2010

Inleiding

In het zuidoosten van Turkije heeft in de jaren 1990 een gewapende strijd gewoed tussen het Turkse leger en de PKK, een Koerdisch guerrillaleger dat streeft naar afscheiding van Turkije. Met de gevangenneming van Öcalan, de leider van de PKK, en met een aantal tegemoetkomingen aan de Koerden (zoals onderwijs in eigen taal, een tv-zender in eigen taal) dankzij druk van de EU is de strijd geluwd. Maar de laatste twee jaar vinden toch weer schermutselingen plaats tussen PKK en het Turkse leger.

Edit
Delete
Betrokken partijen

- De Turkse regering en leger

- De gewapende groepering PKK (Koerdische Arbeiderspartij)

Edit
Delete
Het conflict

De Koerden zijn een volk met een eigen taal en cultuur wat in het Midden-Oosten in verschillende staten woont. In het begin van de 20e eeuw, na de Eerste Wereldoorlog, werd het toenmalige Ottomaanse Rijk in verschillende staten opgedeeld. Het was de bedoeling om ook een onafhankelijk Koerdistan op te richten. Dit werd tegengehouden door de Turken, omdat zij anders veel grondgebied zouden verliezen.


Toen in 1924 het moderne Turkije opgericht werd, was er van een Koerdische staat geen sprake meer. Minderheden die in Turkije leefden, zoals de Koerden, werden gedwongen zich volledig aan te passen aan de Turkse taal en cultuur. De Koerdische taal werd bijvoorbeeld verboden.

 

In 1974 is de PKK door Abdullah Öcalan opgericht. De PKK had als doel de oprichting van een onafhankelijk socialistisch Koerdistan. In 1980 kwam door een staatsgreep in Turkije de generaal Kenan Evren aan de macht, die hard optrad tegen linkse bewegingen. In 1984 viel de PKK voor het eerst Turkse soldaten aan. Tot eind jaren ’80 voerde de PKK voornamelijk een guerrillacampagne, maar vanaf ongeveer 1992 veranderde het conflict in een totale oorlog tussen de PKK en de Turkse staat, waarbij de PKK een groot deel van Oost-Turkije in handen had. Ook waren toeristen voor een soms het doelwit van de PKK. Zowel de PKK als het Turkse leger worden ervan beschuldigd in deze periode een groot aantal mensenrechten te hebben geschonden tegen zowel Turkse als Koerdische burgers. Zo wordt het Turkse leger ervan beschuldigd de ‘verschroeide aarde’ tactiek toegepast te hebben door hele dorpen met de grond gelijk te maken of in dorpen een Turskgezinde dorpsleider aan te stellen.

 

In 1999 werd de leider van de PKK, Öcelan, gearresteerd. In diezelfde periode voerde de Europese Unie de druk op Turkije op om de Koerden meer rechten te geven wil Turkije ooit lid kunnen worden van de EU. Sinds 2000 hebben de Koerden daardoor meer rechten toegekend gekregen (zoals het recht op onderwijs in de eigen taal en een eigen televisiezender). In 2002 gaf de PKK aan de eis van een zelfstandige Koerdische los te laten en te willen streven naar de volledige culturele en politieke vrijheid van Koerden in Turkije. Vlak na die verklaring werd de PKK echter tot een terroristische organisatie bestempeld door de Europese Unie en de Verenigde Staten. Tussen 2004 en 2009 laaide het geweld tussen de PKK en het Turkse leger weer op. Gevechten vonden vooral plaats in het zuidoosten van Turkije en in Noord-Irak, waar de PKK verschillende bases heeft. 

 

In 2009 kondigde de PKK aan de wapens te willen neerleggen. Er hebben tot nu toe echter geen onderhandelingen tussen de Turkse regering en de PKK plaatsgevonden omdat Turkije niet met terroristen onderhandeld. In december 2009 heeft het Turkse hof nog de politieke partij DTP verboden vanwege diens connecties met de PKK. De beslissing van het Turkse Hof heeft als gevolg gehad dat vrijwel alle Koerdische partijen stuk voor stuk verboden zijn.

 

Hoewel de Turkse regering nog steeds weigert te onderhandelen met de PKK, ontvangen sinds 2009 PKK strijders die zich overgeven aan Turkije vaak amnestie. Er vinden echter nog steeds schermutselingen tussen Koerden namens de PKK en het Turkse leger plaats.

 

De PKK staat op dit moment nog steeds op de terreurlijst van de Europese Unie en op de lijst met terroristische organisaties van de Nederlandse Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb).


Stand van zaken augustus 2010

Sinds juni 2010 heeft de PKK het aantal aanslagen sterk verhoogd. De PKK stelt dat de Turkse regering voortdurend een oproep van de PKK om over te gaan op een mogelijke (vredes)dialoog negeert en daarom het aantal aanslagen wel moet verhogen.

Op 13 augustus 2010 kondigde de PKK wel een tijdelijke wapenstilstand af, vanwege de viering van de Ramadan. Deze aankondiging kwam enkele dagen nadat de PKK een oliepijpleiding hadden opgeblazen in het zuidoosten van Turkije. De Turkse regering heeft aangekondigd de wapenstilstand van de PKK niet te zullen naleven. De wapenstilstand duurt tot 20 september. Op 12 september gaat het Turkse volk naar de stembus, om in een referendum te stemmen over een grondwetswijziging die de regering meer controle geeft over het leger en de rechterlijke orde in Turkije.

Cijfers

 

Sinds het begin van het conflict in 1984 zijn ongeveer 37.000 burgers in Turkije (zowel Turken als Koerden) om het leven gekomen. Het Turkse leger heeft deze periode ongeveer 8.000 Koerdische gemeenschappen vernietigd. Als gevolg zijn tussen de drie en vier miljoen Koerden op de vlucht geslagen. Veel Koerden zijn daarom naar de grote steden getrokken; de meeste voormalige Koerdische vluchtelingen wonen nu in Istanbul.

 

Edit
Delete
Betrokkenheid vrouwen en kinderen bij het conflict

In de jaren ’80 waren vaak Koerden die voor de Turkse regering werkten het doelwit van de PKK. Daarbij werden hun families, zowel vrouwen als kinderen niet gespaard.


Veel kinderen in zuidoost Turkije hebben te maken gehad met de gewelddadigheden tussen het Turkse leger en de PKK. Ook is bekend dat er kinderen lid zijn van de PKK. Turkije heeft een antiterreurwet die mogelijk maakt dat kinderen en jongeren die ervan verdacht worden iets te maken te hebben met de PKK opgesloten kunnen worden.
Edit
Delete
Links en downloads
Hier vind je links naar artikelen en websites over dit conflict.

 

 


Media


NRC Handelsblad

Nieuwsthema’s – Koerden (wordt niet meer bijgewerkt sinds 2007);

http://www.nrc.nl/nieuwsthema/koerden/

 

Volkskrant

Achtergrond Buitenland – Het conflict rond de PKK;

http://www.volkskrant.nl/achtergrond/buitenland/pkk/


Canvas Documentaire, 30 januari 2007;

http://img11.imageshack.us/i/canvas30102007.jpg/


Websites


Amnesty International

De Bibliotheek: landeninformatie – Turkije;

http://www.amnesty.nl/landen_jaarboek/49197