Conflicten Teller nl

  • Er is sprake van grote politieke tegenstellingen, spanningen en/of machtsstrijd
  • Dit heeft nog niet geleid tot geweld of de spanningen gaan niet langer met geweld gepaard
  • Het conflict speelt nu, of niet langer dan een jaar geleden
  • Er is gewapende strijd om de macht over (een deel van) het land
  • Bij de strijd is minstens één regeringsleger en één andere gewapende groepering betrokken
  • Er is gewapende strijd geweest tussen gewapende groepen met meer dan 25 doden per jaar.
  • Er is nu geen grootschalige gewapende strijd meer, er is een vredesakkoord, staakt-het-vuren of het conflict is slapend
  • Er vallen (relatief) weinig doden door de strijd; minder dan 25 per jaar.
  • De oorzaken van het conflict zijn nog niet echt weggenomen.
  • Er kan opnieuw gewapende strijd uitbreken.
  • Er is sprake van grote politieke tegenstellingen, spanningen en/of machtstrijd.
  • Het conflict valt niet onder de bovenstaande 3 definities, maar is belangrijk genoeg om onder de aandacht te worden gebracht.
  • Bij dit conflict zijn filmpjes en/of teksten beschikbaar waarin de persoonlijke verhalen achter het conflict verteld worden.
  • KIik op de vertellerknop hierboven om de popup met de filmpjes te openen.

Aantal conflicten
in de wereld

Sri Lanka

mei 2010

Inleiding

Tussen 1983 en 2009 heeft er een burgeroorlog in Sri Lanka gewoed tussen de Tamil Tijgers, de militaire organisatie van de Tamils, die een eigen staat willen, en de Srilankese regering. De burgeroorlog eindigde in mei 2009, toen de Tamils bloedig door het Srilankese leger verslagen werden.

Edit
Delete
Betrokken partijen

 - De (Singalese) regering van Sri Lanka

- Tamil Tijgers (LTTE)
Edit
Delete
Het conflict
Op Sri Lanka wonen meerdere bevolkingsgroepen. De belangrijkste zijn de Singalezen en de Tamils. Met de onafhankelijkheid van Sri Lanka kregen de Singalezen de macht en kregen de Tamils steeds minder rechten. Jonge Tamils strijden voor onafhankelijkheid.


Sri Lanka bestond vroeger uit verschillende koninkrijken. De belangrijkste bevolkingsgroepen waren de Singalezen en de Tamils. De Singalezen waren rond de 6e eeuw na Chr. vanuit India overgestoken naar het eiland en de Tamils in de 11e eeuw. In de 17e eeuw is Sri Lanka door Nederland en Portugal gekolonialiseerd. In de 19e eeuw werd Sri Lanka als kolonie overgenomen door Groot-Brittannië. Onder het Engelse bewind kregen de Tamils, die een minderheid ten opzichte van de Singalezen vormen, meer rechten. Begin 20e eeuw ontstonden er verschillende onafhankelijkheidsbewegingen onder de Singalezen. In 1948 werd Sri Lanka onafhankelijk(in deze periode gaf Groot-Brittannië al haar koloniën in Azië, waaronder ook India, op). Na de onafhankelijkheid kwamen juist de Singalezen, en niet de Tamils aan de macht. Onder het bewind van de Singalese meerderheid, kregen de Tamils steeds minder rechten. Als gevolg ontstond er vooral onder jonge Tamils een wens voor onafhankelijkheid.


Door de ontevredenheid onder de Tamil bevolking en de steeds groter wordende wens voor een eigen staat, werd in 1976 de LTTE (Liberation Tigers of Tamil Eelam), ook wel de Tamil Tijgers, opgericht. De Tamil Tijgers pleegden aanslagen op Singalese doelwitten. Door de aanslagen die de Tamil Tijgers pleegden, ontstonden er ook gewelddadigheden van Singalezen tegen Tamils.


In 1982 werd de enige politieke partij die de Tamils in het parlement van Sri Lanka vertegenwoordigden, uit het parlement verbannen. Dit leidde tot ernstige gewelddadigheden, voornamelijk in het noorden, waar de meeste Tamils leven. De regering stuurde hierop als antwoord steeds meer soldaten naar het noorden van Sri Lanka, om de orde daar weer te herstellen. In 1983 pleegden de Tamil Tijgers in het noorden een aanslag op de regeringstroepen. Door de aanslag vonden er overal in het land gewelddadigheden plaats. Dit is de start van de burgeroorlog tussen de Tamil Tijgers en de Srilankese (Singalese) regering.


In de jaren ’80 en ’90 pleegden de Tamil Tijgers vaak (zelfmoord)aanslagen, waar de regering van Sri Lanka weer met vergeldingsacties op reageerde. De Tamil Tijgers kregen veel (financiële) steun vanuit het buitenland, van Tamils die als diaspora in andere landen leefden. Daardoor kon de LTTE zich ontwikkelen als in feite een professioneel leger, met grondtroepen, speciale commando’s en zelfs luchtsteun zoals helikopters. Hoewel in de jaren ’90 nieuwe regeringen in Sri Lanka een aantal discriminerende maatregelen tegen de Tamils terugdraaide (zoals het verbod op een eigen taal), bleef het conflict verder gaan.


Tussen 2000 en 2006 zijn er verschillende pogingen gedaan tot vredesonderhandelingen. In 2002 werd er met behulp van de internationale gemeenschap een staakt-het-vuren gesloten tussen de Tamil Tijgers en de regering van Sri Lanka. Maar in 2004 vond de grote tsunami in de Indische oceaan plaats, met als gevolg dat veel kustgebieden in Zuid- en Zuidoost Azië werden overspoeld, waaronder Sri Lanka. Op Sri Lanka werden veel gebouwen en infrastructuur verwoest en de hulp die Sri Lanka kreeg, kwam voornamelijk bij de regering en de Singalese bevolking terecht. Hierdoor stegen de spanningen weer tussen de regering van Sri Lanka en de Tamil Tijgers, wat uitmondde in een hervatting van het conflict in 2006.


Ondanks nieuwe onderhandelingspogingen van de internationale gemeenschap, bleef het conflict voortduren waarbij het leger van Sri Lanka steeds meer de overhand kreeg. In 2008 startte het leger een groot offensief om de resterende bolwerken van de Tamil Tijgers te veroveren. Het Srilankese leger veroverde de officieuze hoofdstad van de Tamil Tijgers op 2 januari 2009. Tussen januari en mei 2009 hebben er nog zware gevechten plaatsgevonden tussen de resterende Tamil Tijgers en het leger van Sri Lanka. Tijdens deze periode werd geen internationale pers in het land toegelaten en mochten hulporganisaties en zelfs de VN bijna nergens komen om vluchtelingen voor het geweld te helpen. Op 17 mei 2009 gaven de laatste Tamil troepen zich over, wat het einde van de burgeroorlog betekende.

 


Na het einde van de oorlog duurde het nog een lange tijd voordat hulporganisaties en de VN in de vluchtelingenkampen werden toegelaten door de regering van Sri Lanka, omdat deze beweerde dat Tamil rebellen zich in de kampen verborgen hielden. Dit kwam Sri Lanka op veel internationale kritiek te staan, vooral omdat het Internationale Rode Kruis aangaf dat de kampen veel te vol waren en de leefomstandigheden erg slecht.


Stand van zaken mei 2010

Begin 2010 bevonden er zich nog ongeveer 100.000 vluchtelingen in de opvangkampen. In januari 2010 vonden er in Sri Lanka presidentsverkiezingen plaats, de eerste verkiezingen nadat de Tamil Tijgers verslagen waren. De toen zittende president Rajapaska nam het op tegen oud-legerleider Fonseka, waarbij Rajapaska won. Beide kandidaten zijn betrokken geweest bij de definitieve val van de Tamil Tijgers. Van de verkiezingen werd echter beweerd dat deze frauduleus verlopen waren en Fonseka In februari werd Fonseka gearresteerd op verdenking van samenzwering tegen de staat. Vlak daarna ontbond Rajapaska het parlement, zodat er vervroegde parlementsverkiezingen gehouden konden worden wat bij zou moeten dragen aan de verzoening met de Tamils. Deze zijn gehouden in april 2010, waarbij de regeringspartij de overwinning heeft behaald. De verkiezingen kenden een zeer lage opkomst en een hoop Tamils zijn niet gaan stemmen, omdat de burgeroorlog nog te vers in het geheugen ligt.


Op dit moment vindt er in Sri Lanka een discussie plaats over de vraag of er een onafhankelijk onderzoek moet komen naar de oorlogsmisdaden die tijdens de burgeroorlog begaan zijn. De huidige regering en president Rajapaska zijn hierop tegen.  De gearresteerde oud-legerleider Fonseka is voorstander van een dergelijk onderzoek.


Cijfers

Meer dan 70.000 personen kwamen om in het conflict. In de laatste fase van het conflict, waarin de regering rebellenbolwerken bombardeerden, kwamen er zeker 20.000 burgers om en vluchtten ongeveer 190.000 mensen weg voor het geweld. na het einde van de burgeroorlog waren in totaal zo’n 300.000 ontheemde burgers. Daarvan is ongeveer 200.000 inmiddels weer teruggekeerd naar de woonplaats.
Edit
Delete
Het vredesproces en wederopbouw
Er zijn meerdere vredesorganisaties actief op Sri Lanka. Hieronder vind je links naar hun websites.


Lokale en Internationale vredesopbouw projecten en organisaties

Cordaid

War Child

Oxfam Novib

Hivos

ICCO

SOS Kinderdorpen

Stichting Vluchteling

Edit
Delete
Betrokkenheid vrouwen bij het conflict

Onder de slachtoffers in de laatste fase van de oorlog waren veel vrouwen en kinderen. Maar in de politiek hebben vrouwen ook een belangrijke rol gespeeld.




Vrouwen

Bij de Tamil Tijgers waren ook veel vrouwen tijdens het conflict actief, schattingen liggen rond de 5000 vrouwen. Veel jonge vrouwen zijn als kind door de LTTE geronseld. Vrouwelijke Tamil Tijgers vochten zowel als guerrillastrijders mee in het conflict, maar het is ook bekend dat vrouwen door de Tamil Tijgers werden ingezet als zelfmoordterroristen.

Sri Lanka heeft meerdere vrouwelijke presidenten gekend waaronder de eerste vrouwelijke president ter wereld, Srimavo Bandaranaike die president was van 1960-1965, 1970-1974 en minister-president van 1994-2000. Haar dochter, Chandrika Bandaranaike Kumaratunga, was president van 1994 tot 2005. Desondanks hebben vrouwen in de praktijk niet dezelfde rechten als mannen. Sinds het einde van de burgeroorlog is daar een verbetering in gekomen. Door de oorlog zijn veel vrouwen in feite hoofd van het gezin geworden omdat hun echtgenoot of is omgekomen of moest vluchten. Ook zijn er in Sri Lanka steeds meer lokale en nationale vrouwenbewegingen actief die zich bezighouden met de verbetering van de positie van de vrouw en gesteund worden door NGO’s uit het buitenland, zoals het Nederlandse Cordaid. 


Kinderen

In het conflict werden door de Tamil Tijgers honderden kindsoldaten ingezet. Veel van deze kinderen werden ontvoerd uit hun dorpen en gedwongen om mee te vechten met de Tamils. Na het einde van de burgeroorlog zijn zeer veel kinderen terecht gekomen vluchtelingenkampen en nog steeds niet herenigd met hun familie. Ook veel kinderen hebben één of beide ouders verloren.


In de vluchtelingenkampen proberen veel NGO’s de kinderen wel zo goed mogelijk te helpen.  Zo zijn er in bijvoorbeeld de kampen van SOS Kinderdorpen mensen aanwezig die kinderen helpen met het verwerken van trauma’s die ze door de gewelddadigheden hebben opgelopen en zijn er in verschillende kampen scholen opgericht.
Edit
Delete
Links en downloads
Hier vind je links naar artikelen en websites over dit conflict.


Media

Nieuwsdossier Sri Lanka (bijgewerkt tot en met 2009):

http://www.trouw.nl/achtergrond/Dossiers/article2765154.ece/Sri_Lanka.html

Websites

Lesbrief Regel de Wereldvrede!:

http://www.eurosvoorvrede.nl/upload/UserFiles/sri-lanka.pdf