Rusland & Zuid-Ossetië - Georgië
augustus 2010
Inleiding
In Georgië, een voormalige republiek van de Sovjet-Unie (nu Rusland) wil de regio Zuid-Ossetië onafhankelijk worden. In 2008 escaleerde de situatie en viel het leger van Georgië Zuid-Ossetië binnen, waarna Rusland een grote troepenmacht naar Zuid-Ossetië stuurde en er tussen het Russische leger en de Georgische troepen zware gevechten uitbraken. President Sarkozy van Frankrijk wist via onderhandelingen een einde aan de gewelddadigheden te maken, maar sindsdien is de situatie nog erg gespannen.
- Betrokken partijen
- De regering van Georgië
- De regio Zuid-Ossetië
- (In mindere mate) de regio Abchazië
- Rusland
- Europese Unie
- Het conflict
In 1991 viel de Sovjet-Unie uiteen, in het huidige Rusland en een aantal nieuwe staten, waaronder Georgië. In datzelfde jaar streefden Zuid-Ossetië en de Abchazië, twee regio’s in Georgië, naar een eigen onafhankelijke staat.
Na een korte, hevige strijd tussen het leger van Georgië en troepen uit Zuid-Ossetië werd er door Georgië tot een staakt-het-vuren uitgeroepen besloten midden 1992. De problemen tussen Georgië en Zuid-Ossetië werden echter niet opgelost. In Abchazië werd er in deze periode ook een hevige strijd uitgevochten tussen de Abchazen en het leger van Georgië en in 1993 werd het conflict beëindigd met de stationering van Russische troepen in de regio.
In 2004 kwam het opnieuw tot een uitbarsting tussen Zuid-Ossetië en Georgië, nadat de toen net nieuw gekozen president Saakashvili probeerde om Zuid-Ossetië en Georgië weer te verenigen. Na een week van intense gevechten tussen Georgische en Ossetische troepen werd er net als in 1992 een staakt-het-vuren afgekondigd.
In het eerste half jaar van 2008 verslechterde de situatie nog meer en ging ook Rusland zich met het conflict bemoeien. Veel Osseten hebben een Russisch paspoort omdat Rusland op economisch gebied aantrekkelijker is om heen te reizen van Georgië en omdat veel Osseten niet bij Georgië willen horen. Rusland had daarom het recht om zich met het conflict te bemoeien omdat het hier door deze paspoortkwestie in feite ging om het welzijn van Russische staatburgers. Rusland was voorstander van de onafhankelijkheid van Zuid-Ossetië. Begin augustus 2008 vonden er een paar schermutselingen plaats tussen Ossetische en Georgische troepen. Op 7 augustus 2008 ging de Georgische president Saakashvili over op een grootschalige militaire invasie van Zuid-Ossetië. Rusland stuurde onmiddellijk troepen naar de regio om de het leger van Georgië tegen te houden. De Russen veroverden vervolgens grote delen van Georgië zelf. De internationale gemeenschap was geschokt door de gebeurtenissen en de Franse president Sarkozy intervenieerde namens de Europese Unie door te bemiddelen tussen Rusland en Georgië. Er werd een staakt-het-vuren afgekondigd en kort daarna een vredesakkoord door zowel Georgië als Rusland ondertekend. Vervolgens erkende Rusland de onafhankelijkheid van Zuid-Ossetië en heeft Rusland diens diplomatieke relaties met Georgië verbroken. Op 10 oktober 2008 had Rusland al haar troepen teruggetrokken uit Georgië, maar bleven er wel Russische troepen actief in Zuid-Ossetië.
Toen het conflict in Zuid-Ossetië in 2008 weer in alle hevigheid uitbrak, brak er ook grote onrust uit in Abchazië. De Abchazen wisten samen met de Russische troepen die in het gebied gestationeerd waren het deel van het Georgische leger wat ook in de regio actief was te verdrijven. Vervolgens verklaarde Abchazië zichzelf onafhankelijk, maar dit wordt alleen door Rusland en een paar andere staten erkent.
Tijdens het conflict in augustus 2008 is de Nederlandse cameraman Stan Storimans in Georgië om het leven gekomen. Volgens een onderzoek van het Ministerie van Buitenlandse Zaken is Storimans omgekomen door Russische clusterbommen. Rusland ontkent dat zij clusterbommen gedurende het conflict gebruikt heeft.
Om te verkomen dat de situatie opnieuw zou escaleren heeft de Europese Unie in oktober 2008 225 waarnemers naar Georgië en Zuid-Ossetië gestuurd. Rusland weigert echter nog steeds de EU waarnemers in Zuid-Ossetië binnen te laten. In september 2009 kwam de EU met een onderzoek over de oorlog tussen Georgië en Zuid-Ossetië en Rusland. Uit dat onderzoek bleek dat Georgië de schuld aan het beginnen van de oorlog heeft, maar dat Rusland ook over de schreef was gegaan met de verovering van Georgië.
Stand van zaken augustus 2010
Sinds 24 december 2009 zijn de grenzen tussen Rusland en Georgië weer open. Sinds het einde van de oorlog hebben er zich aan de grens tussen Zuid-Ossetië en Georgië verschillende militaire incidenten voorgedaan. De spanningen tussen de Zuid-Ossetië en Georgië zijn nog steeds erg hoog.
In augustus 2010 laaide de spanningen tussen Georgië en Rusland weer hoog op toen Rusland in de afvallige regio Abchazië meerdere luchtafweerraketten liet plaatsen. Eerder in 2010 had Abchazië al toestemming aan Rusland gegeven om een militaire basis in het gebied aan te leggen. Georgië heeft de plaatsing van de raketten een schending van het staakt-het-vuren door Rusland genoemd.
Cijfers
Tijdens het conflict in 2008 zijn ongeveer 158.000 mensen uit hun woongebied op de vlucht geslagen waarvan ongeveer 30.000 Zuid-Ossetiërs en de rest uit Georgië. Ongeveer 400 burgers, zowel in Georgië als in Zuid-Ossetië zijn omgekomen (de Nederlandse journalist Stan Storimans is de enige omgekomen buitenlander).
- Vredesproces en wederopbouw
Nederlandse NGO's actief
IKV Pax Christi (actief in Zuid-Ossetië)
- Betrokkenheid kinderen bij het conflict
-
Veel kinderen zijn tijdens het conflict hun huis en/of hun familie kwijtgeraakt. Er zijn op verschillende NGO’s in Georgië en Zuid-Ossetië actief om ervoor te zorgen dat deze kinderen weer een veilig thuis krijgen.
- Links en downloads
- Hier vind je links naar websites en artikelen over dit conflict.
Media
NRC Handelsblad
Nieuwsthema Georgië (bijgewerkt tot en met 2009):
http://www.nrc.nl/nieuwsthema/georgie/
Rapporten
Verslag van de Verenigde Naties over kindslachtoffers in het conflict, maart 2009 (Engelstalig): http://www.un.org/children/conflict/english/georgia.html
Website
Amnesty International Nederland – de Bibliotheek Landeninformatie Georgië:


















Bekijk de "persoonlijke verhalen" achter het conflict.