Conflicten Teller nl

  • Er is sprake van grote politieke tegenstellingen, spanningen en/of machtsstrijd
  • Dit heeft nog niet geleid tot geweld of de spanningen gaan niet langer met geweld gepaard
  • Het conflict speelt nu, of niet langer dan een jaar geleden
  • Er is gewapende strijd om de macht over (een deel van) het land
  • Bij de strijd is minstens één regeringsleger en één andere gewapende groepering betrokken
  • Er is gewapende strijd geweest tussen gewapende groepen met meer dan 25 doden per jaar.
  • Er is nu geen grootschalige gewapende strijd meer, er is een vredesakkoord, staakt-het-vuren of het conflict is slapend
  • Er vallen (relatief) weinig doden door de strijd; minder dan 25 per jaar.
  • De oorzaken van het conflict zijn nog niet echt weggenomen.
  • Er kan opnieuw gewapende strijd uitbreken.
  • Er is sprake van grote politieke tegenstellingen, spanningen en/of machtstrijd.
  • Het conflict valt niet onder de bovenstaande 3 definities, maar is belangrijk genoeg om onder de aandacht te worden gebracht.
  • Bij dit conflict zijn filmpjes en/of teksten beschikbaar waarin de persoonlijke verhalen achter het conflict verteld worden.
  • KIik op de vertellerknop hierboven om de popup met de filmpjes te openen.

Aantal conflicten
in de wereld

Pakistan-India (Kashmir)

November 2014 | Vanessa Schwegler

Inleiding

Ontstaan door de opdeling van India in 1947, blijft het conflict in Kashmir tot op de dag van vandaag bezig. Drie nucleaire grootmachten mengen zich in het conflict, namelijk China, India en Pakistan. Het dispuut over het gebied duurt nu al meer dan 60 jaar en de kosten daarvan zijn hoog. Vandaag de dag leven Kashmiri, mensen uit Kashmir, met de aanwezigheid van militairen en hun operaties. Hoewel er in 2003 een wapenstilstand is gesloten tussen India en Pakistan, blijven de stiltes verstoord worden door operaties van zowel de militairen als de oppositie. Het Kashmir conflict gaat over een discussie over het gebied van Kashmir. India en Pakistaan hebben een conflict met elkaar over het gebied. India heeft de controle over zo een 43% van het gebied. Pakistan heeft de controle over zo een 37%. De discussie over wie er over Kashmir mag regeren, duurt al ruim 60 jaar.

Edit
Delete
Chronologie



1947 Onafhankelijkheid India en Pakistan.

1947-1948 Eerste Indo-Pakistaanse Oorlog.

1948 Opsplitsing Kashmir gebied.

1965 Tweede Indo-Pakistaanse Oorlog.

1971 Derde Indo-Pakistaanse Oorlog.

1987 Grootschalige fraude tijdens regionale verkiezingen leidt tot massale protesten.

1987-1989 Door interne onrust in Jammu en Kashmir komen vluchtelingenstromen op gang. 

1989 Oprichting Jammu en Kashmir Bevrijdingsfront (JKB).

1998 Nucleaire testen van India en Pakistan zorgen voor verhoogde spanningen.

21-02-1999 De Lahore declaratie zorgt voor een de-escalatie van de gemoederen en nieuwe vooruitzichten voor vrede.

Mei 1999: Kargil Oorlog.

13-12-2001 Gewapende inval Indiaas Parlement.

2003 Pakistan en India herstellen diplomatieke banden.

2006 Vredesbesprekingen vinden plaats in juli.

2008 Gewelddadige protesten tegen de Indiase bezetting laaien op wanneer de leider van All Party Hurriyat Conference oproept tot burgerlijke ongehoorzaamheid. 

26-11-2008 Aanslagen Mumbai.

2010 De politie in Kashmir reageert fel op protesten. Er vallen hierdoor 117 doden.

2011 Pakistan en India hervatten de vredesbesprekingen voor het eerst sinds de aanslagen in Mumbai. Indische soldaten doden 3 Pakistaanse soldaten.

2013 Tijdens een bespreking besluiten de regeringsleiders van Pakistan en India dat ze gaan proberen om het aantal gewelddadige incidenten bij Kashmir te verminderen.

Edit
Delete
Betrokken actoren

Bij een conflict zijn altijd meerdere actoren betrokken. Dit kunnen organisaties zijn zoals politieke partijen, regeringen van betrokken landen, rebellen groepen, of internationale organisaties zoals de Verenigde Naties. In sommige gevallen zelfs individuele personen, bijvoorbeeld de president van een land of een rebellenleider. Hieronder staan de verschillende actoren die een rol speelden in het conflict in Kashmir en hun standpunten kort beschreven.


Internationaal

De Verenigde Naties (VN)

Het Kashmir conflict is een van de eerste conflicten waar de VN zich in mengde na de Tweede Wereldoorlog. Gedurende de eerste twee Indo-Pakistaanse oorlogen was de VN erg betrokken, maar de betrokkenheid zwakte af in de derde Indo-Pakistaanse oorlog. De VN heeft verschillende resoluties gemaakt die gericht waren op de bemiddeling en oplossen van het conflict. Een resolutie heeft een politieke betekenis. Het doel van een resolutie is een soort aanbeveling te doen of de wens van een algemeen belang kenbaar te maken. In het geval van Kashmir zou het algemene belang bijvoorbeeld vrede kunnen zijn. De resoluties kunnen alleen worden afgedwongen als India en Pakistan hun toestemming geven van de resoluties. India weigerde de resoluties te implementeren en hierdoor kon de VN niet al te veel doen om het conflict te verhelpen. De VN probeert steeds als bemiddelaar op te treden tussen India en Pakistaan, maar het wordt de VN niet makkelijk gemaakt. Toen de Veiligheid General van de VN, Kofi Anan, probeerde het gebied te bezoeken, verbood India hem toegang tot Kashmir. Het is dus moeilijk voor de VN om zich met het conflict te bemoeien, maar dit betekent niet dat de bemoeienis van de VN geen effect heeft gehad. Het feit dat de VN het Kashmir gebied de status als dispuut gegeven heeft, vertrekt de politieke identiteit van de Kashmiri. De Kashmiri hebben ook vaak geprotesteerd bij het gebouw van de VN. De protestanten dringen vaak aan op de VN om in te grijpen in het Kashmir gebied.


Nationaal

De overheid van India
De overheid van India vindt dat het Kashmir gebied een onderdeel is van India. Omdat de overheid het gebied ziet als een onderdeel van India, vindt de overheid dat alles wat er gebeurd ook een zaak is van India alleen. Pakistan moet het gebied, dat ze volgens de Indiase overheid illegaal bezet hebben, ontruimen. Verder vindt India dat Pakistaanse soldaten instabiliteit en onrust creëren in het gebied. India beschuldigt Pakistan ervan een proxy oorlog te voeren; een oorlog aangespoord door een grootmacht, in dit geval Pakistan, zonder dat die grootmacht betrokken hoeft te worden. India vindt dat Pakistan anti-Indiase sentimenten onder de bevolking van Kashmir verspreidt, terwijl, volgens India, de meeste Pakistaanse delen van Kashmir een gebrek hebben aan fundamentele grondrechten, politieke erkenning en economische ontwikkeling. Alle discussies over het Kashmir gebied moeten alleen nog uitgevoerd worden binnen het kader van de constitutie van India. In een constitutie kun je de plichten en wetten van het volk en de heerser vinden. Vaak wordt een constitutie ook wel een grondwet genoemd. Kashmir is een strategische locatie voor India. Het gebied verbindt India namelijk met energierijke landen in Centraal Azië. Het Kashmir gebied is daardoor tevens ook een strategische handelsroute naar deze landen in Central Azië. Het Kashmir gebied is het meest noordelijkste gedeelte van India. Vanuit dit gebied kan India andere (buur)landen in de gaten houden zoals China, Afghanistan en Pakistan. Kashmir is een belangrijke militaire positie, omdat het hoger ligt dan de omgeving. Alle rivieren die door India heen stromen, beginnen bij Kashmir. Water is van belang voor een land om te kunnen bestaan en daarom wil India niet het Kashmir gebied verliezen.


De overheid van Pakistan
De Pakistaanse overheid beweert dat Kashmir bij Pakistan behoort omdat er meer Moslims wonen. Volgens de overheid van Pakistan is de toetreding van Kashmir aan India nooit definitief is geweest. De bevolking van Kashmir moet via een volksstemming beslissen tot welk land het wil behoren. De protesten van de bevolking van Kashmir laten zien dat zij bij Pakistan willen horen, althans volgens de Pakistanen. Net als bij India, beginnen de belangrijkste rivieren van Pakistan in Kashmir. Deze rivier zijn belangrijk voor de landbouw in Pakistan. In deze zin, voedt het Kashmir gebied het leven in Pakistan. Pakistan is bang dat in tijden van hevige conflicten, India deze watertoevoer van Kashmir naar Pakistan, zal sluiten.

Regionaal
Kashmiri
De Kashmiri zijn de bewoners van Kashmir. Ze bestaan uit velen verschillende religieuze groepen die in drie regio’s wonen. De religieuze groepen zijn , onder andere, onder te verdelen in de soennitische Moslims, de Kashmiri Brahmanen, de Tibetaanse boeddhisten, de sjiitische Moslims, Buthanese, Tibetanen en Mongolen, om er maar een paar te noemen. Het is duidelijk dat er veel verschillende groepen leven in het Kashmir gebied. De belangrijkste afscheidingsbeweging is de All Parties Hurriyat Conference. Waar de Kashmiri het over eens lijken te zijn, is dat er een democratie moet komen met een standaard voor mensenrechten. Artikel 370 van de constitutie van India, geeft de bewoners van Kashmir een grotere autonomie over het gebied waar ze wonen, in vergelijking met andere staten van India. Kashmiri vinden dit artikel echter niet genoeg, ook vinden ze dat het artikel niet goed wordt nageleefd en ze vinden dat het gebied minder democratisch is dan andere gebieden in India.


Indiase militairen

Verschillende eenheden van het Indiase leger zijn gestationeerd in Kashmir. In totaal bevinden zich zo een 700.000 Indiase militairen in het Indiase deel van Kashmir. Hierdoor is het een van de meest gemilitariseerde zones ter wereld. Veel van deze eenheden zijn geplaatst in en rondom dorpen en steden, waardoor de relatie tussen de lokale bevolking en de militairen zeer gespannen is.


Militante groepen
Er zijn verschillende militante groepen actief binnen Kashmir. Ze kunnen onderverdeeld worden in drie groepen.


Jaish-e-Mohammed

Is een militante organisatie die actief is in Kashmir, maar gevestigd is in Pakistan. Het belangrijkste doel van deze groep is om het Kashmir gebied dat door India geregeerd wordt onder controle te krijgen en er een Islamitische staat van maken. Deze organisatie heeft verschillende aanvallen uitgevoerd. De baas, Masood Azhar, zit in de Pakistaanse gevangenis en de organisatie is verboden, maar de groep blijft actief bezig.


Hizb-ul-Mujahideen

Een militante organisatie die sinds 1989 actief is in Kashmir. Het is de militante vleugel van de politieke en religieuze groep genaamd Janmaat-e-Islami. Deze organisatie wordt beschouwd als de meest gesteunde en populistische groep die actief is in het Kashmir conflict.


Lashkar-e-Taiba

Deze militante organisatie is in 1994 opgericht als de militante vleugel van Marqaz. Zij zijn verantwoordelijk voor een aantal gewelddadige aanvallen, waaronder de Red Fort aanslagen in Delhi, India, 2000. India houdt hen ook verantwoordelijk voor de 2008 Mumbai aanslagen. Lashkar-e-Taiba is anders dan de andere militante groepen, omdat Lashkar-e-Taiba vooral uit niet-Kashmiri bestaat. Ze zijn uiterst bekend en berucht in Pakistan. Sinds 2002 zijn ze verboden in Pakistan, maar ze blijven opereren.


Belangrijkste politieke partijen
De Jammu en Kashmir Democratische Partij (JKDFP)

Werd in 1998 opgericht door Hashim Qureshu en Shabir Ahmad Shas als een separatistische partij. De JKDFP pleit voor een zelfbestuur voor Kashmir.

De Jammu en Kashmir Democratische Volkspartij (PDP)

Werd in 1999 opgericht door Mufti Mohammed Sayeed en is ook een separatistische partij die pleit voor zelfbestuur dan wel een verdere autonomie voor Kashmir.


De All Parties Hurriyat Conference (APHC)

Werd opgericht in 1993. Het is een politiek front dat bestaat uit een alliantie van 26 verschillende politieke, religieuze en sociale organisaties uit Kashmir. Een van de belangrijkste doelen is om een Islamitisch bestuur te installeren. Deze beweging heeft echter verschillende vestigingen met alle hun eigen opvattingen. 


Het Indische Nationale Congress (INC)

Is een van de twee grote politieke partijen in India en wordt volgens Indische begrippen gezien als centrum-links. In 2009 was INC in staat om, samen met een andere bondgenoot, een regering te vormen.


De Jammu en Kashmir Nationale Conferentie Partij (NCP)

Werd in 1939 opgericht door Sheikh Abduallah en was jaren lang dominant. NCP wordt nu door zijn kleinzoon, Omar Abdullah, geleid. Ze zijn een gematigde separatistische partij en roepen op tot het recht op zelfbeschikking en autonomie voor Kashmir.



Belangrijke personen

Farooq  Abdullah

Domineert de politiek in Kashmir al jaren en is de zoon van Sheikh Mohammed, de oprichter van NCP. Hij accepteert dat Kashmir een deel van India moet blijven, maar hij vindt dat het gebied meer autonomie moet krijgen.


Omar Abdullah

De zoon van Farooq Abdullah en minister van Kashmir

Shabi Shah

Een voorvechter van Kashmiri onafhankelijkheid sinds de jaren ’60. Hij heeft veel jaren van zijn leven door gebracht in gevangenissen in India. Hij richtte in 1998 zijn eigen partij op, genaamd de Jammu Kashmir Democratische Partij voor de Vrijheid (JKDFP)


Abdul Gani Bhat

De tweede belangrijke speler in Kashmiri politiek. Zijn partij, de Islamitische Conferentie, werd een deel van de belangrijkste separatisten alliantie, de APHC. Bhat wordt veel genoemd in Pakistan, omdat hij pro-Pakistan is, maar in het Indiase gedeelte van Kashmir heeft hij veel minder aandacht.

Edit
Delete
Dieperliggende oorzaken

De onderliggende structuren zijn de economische, politieke, sociale en religieuze oorzaken van een conflict. Hieronder wordt beschreven hoe deze verschillende oorzaken een rol spelen bij het conflict in Kashmir. Deze factoren sluiten elkaar uiteraard niet uit, vaak zijn deze factoren afhankelijk van elkaar en beïnvloeden ze elkaar.


Politieke oorzaken

De belangrijkste politieke oorzaak is waarschijnlijk de opdeling van India en Pakistan na de onafhankelijkheid van de Britten. Elke staat mocht kiezen of ze bij India of Pakistan wilden horen, of dat ze een onafhankelijke staat wilden zijn. Kashmir koos er voor om onafhankelijk te zijn. De bevolking van Kashmir zag zichzelf niet als Moslim, maar als Kashmiri op de eerste plaats. De populaire volksbeweging, onder leiding van Sjeik Abdullah van de National Conferentie, wilde van de Maharajah, de heerser, af, maar dit betekende niet dat ze zich bij Pakistan aan wilde sluiten. Sjeik Abdullah heeft gezegd dat hij liever doodgaat, dan dat hij zich bij Pakistan aansluit. De volksbeweging was namelijk tegen aansluiting bij Pakistan. Echter, Pakistan viel het Kashmir gebied aan en begon delen van het land over te nemen, omdat de meerderheid van de bevolking Moslim was. De heerser van Kashmir vluchtte naar Delhi, een stad in India. Hier tekende hij een declaratie waarin stond dat India Kashmir zou helpen bij het verdrijven van de Pakistaanse troepen zodra Kashmir bij India hoorde. India drong de Pakistaanse troepen deels terug en Sjeik Abdullah werd minister president van Kashmir. Sindsdien is politieke situatie in Kashmir controversieel en zijn er vaak conflicten.


Economisch

Kashmir is erg afhankelijk van subsidies van de Indiase regering. Dit zorgt ervoor dat economische ontwikkeling voor Kashmir moeilijk is. Zelfs de salarissen van mensen die in de Kashmiri overheid werken, worden betaald van de subsidies. Als het gevolg van het voortdurende conflict en economische blokkades met omliggende landen, is de lokale economie erg slecht. Toerisme was altijd belangrijke bron van inkomst, maar vanwege het conflict, komen er erg weinig toeristen. De natuurlijke grondstoffen van Kashmir worden uitgebuit en benut door andere delen van India. Een voorbeeld hiervan zijn de waterkrachtcentrales in Kashmir. De elektriciteit die deze centrales opwekken, worden geëxporteerd naar andere delen van India, terwijl Kashmir vaak te maken heeft met grote energietekorten. De aanwezigheid van militaire troepen zorgt tevens ook voor een vermindering in economische activiteiten. Het is voor de bewoners moeilijk om zich te verplaatsen tussen velden en de markt.


Religieuze oorzaken
Religie speelt een belangrijke rol in het conflict. De opsplitsing van India in 1947 gaf de Moslims in India een eigen staat, namelijk Pakistan. Het gemeenschappelijk geloof onderbouwt de claim van Pakistan dat zij recht hebben op het Kashmir gebied. 60% van de bewoners van Kashmir zijn namelijk Moslim. Kashmir is daarmee het enige gebied in India waar Moslims de meerderheid vormen. Voor zowel India als Pakistan is religie de bepalende factor in het conflict. Door deze rol van religie, groeien de religieuze banden met het Kashmir gebied ook. De Moslims in Kashmir krijgen bijvoorbeeld steun en aandacht van andere Moslim landen die kritiek uiten op India. Voor de Kashmiri is religie ook een belangrijke factor die door het conflict sterk is uitvergroot. Maar of zij onafhankelijkheid willen, of horen bij India of Pakistan, wordt voornamelijk bepaald door hoe de twee landen hun behandelen.


Sociale oorzaken

Zoals al eerder gezegd, zijn politieke en religieuze conflicten niet iets wat nieuw is voor het Kashmir gebied. Wat wel nieuw is, is dat alle betrokken actoren de extreme religieuze en politieke standpunten accepteren. Dit betekent dat sociaal gezien, deze standpunten als ‘normaal’ of als ‘mainstream’ gezien worden.

Edit
Delete
Dynamiek
Naast de dieperliggende oorzaken zijn er ook ontwikkelingen die het conflict op korte of lange termijn beïnvloeden. Hiermee worden gebeurtenissen uit een conflict bedoeld, zoals opstanden en vredesonderhandelingen. Wanneer het conflict heviger wordt spreken we van escalatie. Zwakt het conflict af? Dan is er sprake van de-escalatie.


Escalerend
De allereerste stap naar escalatie begon in 1947, toen het Verenigd Koninkrijk niet meer de heerser was over het gebied wat nu India, Pakistan en Kashmir is. Dit leidde uiteindelijk tot wat nu bekend staat als de eerste Indo-Pakistaanse oorlog. In het er opvolgende jaar wordt er door de Verenigde Naties opgeroepen tot een wapenstilstand door middel van resolutie 47. Echter, Pakistan weigerde om zijn troepen weg te halen. China en India raken in de jaren ’60 betrokken in een oorlog over een deel van Kashmir. Deze korte oorlog eindigt in het besluit dat alles weer terug gaat naar hoe het was voordat de oorlog begon.


De-escalerend

Een tweede Indo-Pakistaanse oorlog, in 1972, resulteerde in de Simla-overeenkomst waarin wordt opgeroepen dat beide partijen hun verschillen naast zich moeten neerleggen en met elkaar moeten onderhandelen.


Escalerend

Eind jaren ’80 wordt gezien als het begin van de opstand. India beschuldigt Pakistan ervan dat zij troepen verspreid over het gebied, wat Pakistan ontkent. De opstand gaat door in de jaren ’90, India stuurt troepen naar Kashmir en veel Kashmiri soldaten trainen in Pakistan. Beide kanten oefenen veel geweld uit tegen de bevolking van Kashmir. Eind jaren ’90 raken Pakistan en India verwikkeld in een oorlog tegen elkaar.


De-escalerend

Pogingen tot vredesoverleg worden vaak onderbroken door aanhoudend geweld tussen Pakistan en India tussen 2001 – 2004. Een belangrijk voorbeeld van dat geweld, is de aanval op het door India bestuurde parlement van Kashmir in 2001. In 2008 en 2011 zijn er veel grote protesten. In 2008 kwamen er meer dan 20 mensen om het leven. De protesten in 2011 volgden nadat een demonstrant gedood werd door het Indiase leger. De protesten nemen af nadat de regering aankondigt maatregelen te nemen om de spanning te verlichten. Tevens kondigt de minister president, Omar Abdullah, een amnestie aan voor de 1200 mannen die waren opgepakt tijdens de protesten.


Escalerend

In september 2011 vermoorden Indiase troepen drie Pakistaanse soldaten. India zegt dat de Pakistanen als eerste schoten. De minister president van Kashmir, Omar Abdullah, zegt dat de situatie in Kashmir nog niet veilig genoeg is om speciale strijdkrachten het gebied te laten verlaten.


De-escalerend
In september 2012 bezoekt de Indiase president, Pranab Mukherjee, Kashmir. Hoewel er veel protesten waren van de separatisten, loopt het bezoek af zonder ernstige incidenten.


Escalerend

Na een dag van veel geweld waarbij ten minste acht mensen werden gedood, wordt er een avondklok ingesteld in het door India bestuurde deel van Kashmir in maart 2013.


De-escalerend

In september 2013 ontmoeten de premiers van Pakistan en India voor de allereerste keer en proberen zij het aantal gewelddadige incidenten te verminderen in Kashmir. 


Escalerend
Het Chinese leger gaat naar het door India bestuurde gedeelte van Kashmir in 2013. Er zijn veel incidenten en aanslagen. Indiaanse soldaten worden vermoord en India geeft Pakistan daarvan de schuld. Vredesonderhandeling komen voor de zoveelste keer weer onder druk te staan. Pakistan beschuldigt India ervan anti-Moslim propaganda te gebruiken.


De-escalerend?

Tussen oktober en december 2014 worden er verkiezingen gehouden in Kashmir. Een nieuwe overheid moet worden samengesteld voor 4 januari 2015. Hoewel het twee kanten op kan gaan, vrezen veel experts het ergste. Beide landen blijven al 60 jaar lang elkaar de schuld geven van gebeurtenissen. Er is een kans dat groepen binnen het Pakistaanse leger opzettelijk aanvallen zullen uitvoeren om de vredesonderhandelingen te blokkeren. De huidige schietpartijen en het uitblijven van een harde reactie van India, zullen door oppositiepartijen gebruikt worden om India als zwak af te schilderen.


Edit
Delete
Actoren betrokken bij vredesinitiatieven
Vredesonderhandelingen kunnen door verschillende actoren worden opgezet zoals bijvoorbeeld de Verenigde Naties (VN) of de Afrikaanse Unie (AU). Hieronder lees je welke actoren betrokken zijn bij vredesinitiatieven.


De sociaal maatschappelijke bewegingen reageren duidelijk op het conflict. Verschillende initiatieven, zoals Kashmir Peace Intiative, zijn opgericht als een antwoord op het conflict. Deze groepen spelen een belangrijke rol in het promoten van een vredesresolutie, maar het probleem met Kashmir is dat er erg weinig civil society groepen, zoals ontwikkelingsorganisaties en jongerengroepen zijn.

Edit
Delete
Cijfers
Hieronder vind je een kort overzicht van belangrijke cijfers met betrekking tot dit conflict. 



In het nu door India bestuurde gedeelte van Kasjmir zijn ongeveer 300.000 hindoes moeten vluchten, en tussen de 50.000 en 100.000 moslims. Volgens vluchtelingenorganisatie UNHCR leven er door gewelddadigheden van zowel het Indiase leger als Islamitische militanten zo’n 1.5 miljoen Islamitische vluchtelingen uit het door India bestuurde gedeelte van Kasjmir of in Pakistan of in het Pakistaanse gedeelte van Kashmir.


Links en downloads
Hier vind je links naar artikelen en websites over dit conflict.


Video

Engelstalige Documentaire: ‘The Killing of Kashmir’ http://topdocumentaryfilms.com/the-killing-of-kashmir/


Boek 

Margolis, Eric S. (2001) War at the top of the world: the struggle for Afghanistan, Kashmir and Tibet. New York: Routledge


Rapporten

NOS Documentatie Dossier Kashmir:

http://nos.nl/archief/2004/nieuws/index.html#@http://nos.nl/archief/2004/nieuws/dossiers/kashmir/algemeen/achtergrondartikelen/oorlog1_1947.html

 

International Crisis Group Rapport:

http://www.crisisgroup.org/en/regions/asia/south-asia/kashmir/B106-steps-towards-peace-putting-kashmiris-first.aspx

 

Betrokkenheid VN in het Conflict: http://www.pakun.org/kashmir/history.php