Conflicten Teller nl

  • Er is sprake van grote politieke tegenstellingen, spanningen en/of machtsstrijd
  • Dit heeft nog niet geleid tot geweld of de spanningen gaan niet langer met geweld gepaard
  • Het conflict speelt nu, of niet langer dan een jaar geleden
  • Er is gewapende strijd om de macht over (een deel van) het land
  • Bij de strijd is minstens één regeringsleger en één andere gewapende groepering betrokken
  • Er is gewapende strijd geweest tussen gewapende groepen met meer dan 25 doden per jaar.
  • Er is nu geen grootschalige gewapende strijd meer, er is een vredesakkoord, staakt-het-vuren of het conflict is slapend
  • Er vallen (relatief) weinig doden door de strijd; minder dan 25 per jaar.
  • De oorzaken van het conflict zijn nog niet echt weggenomen.
  • Er kan opnieuw gewapende strijd uitbreken.
  • Er is sprake van grote politieke tegenstellingen, spanningen en/of machtstrijd.
  • Het conflict valt niet onder de bovenstaande 3 definities, maar is belangrijk genoeg om onder de aandacht te worden gebracht.
  • Bij dit conflict zijn filmpjes en/of teksten beschikbaar waarin de persoonlijke verhalen achter het conflict verteld worden.
  • KIik op de vertellerknop hierboven om de popup met de filmpjes te openen.

Aantal conflicten
in de wereld

Noord- en Zuid-Korea

Laatst bewerkt: november 2012 | Steven van Vulpen

Inleiding

Na de Tweede Wereldoorlog is Korea opgesplitst in twee delen, omdat de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie het niet eens konden worden over de wijze waarop een herenigd Korea geregeerd zou moeten worden. De landen ontwikkelden zich als politieke tegenpolen. Daardoor ontstond een gebrek aan vertrouwen die nog steeds voor gespannen verhoudingen zorgen.

Edit
Delete
Chronologie

Onder dit kopje vind je data die belangrijk zijn in het conflict. Je kan zo  bijvoorbeeld snel zien in welk jaar opstanden plaats vonden of juist vredesverdragen werden ondertekend.


1945: Bevrijding van Japanse bezetting: noorden door Sovjet Unie bevrijd, zuiden door Verenigde Staten. Splitsing Noord en Zuid-Korea op de 38e breedtegraad.

1949: eerste schermutselingen langs de grens.

25 juni 1950: Noord-Korea valt Zuid-Korea binnen met steun van de Soviet-Unie en China. Zuid-Korea krijgt steun van de Verenigde Naties. Tijdens de Korea-Oorlog vallen aan beide kanten miljoenen doden.

27 juli 1953: staakt-het-vuren en instellen gedemilitariseerde zone. Er is echter nooit werkelijk vrede gesloten, officieel duurt de oorlog voort tot op vandaag.

1991: Noord-Korea en Zuid-Korea worden lid van de Verenigde Naties.Juni 

2000: Kim Dae-jung, toenmalig president van Zuid-Korea, introduceert de sunshine-politiek, waarin hij Noord en Zuid-Korea weer bij elkaar wil brengen.

2006: Noord-Korea test voor het eerst een kernbom.

2008: President Lee Myung-bak beëindigt de sunshine-politiek, omdat hij vindt dat Noord-Korea zich even agressief blijft gedragen als ervoor.

Edit
Delete
Betrokken partijen

In een conflict zijn altijd meerdere actoren betrokken. Dit kunnen organisaties zijn zoals politieke partijen, regeringen van betrokken landen,  rebellengroepen, of internationale organisaties zoals de Verenigde Naties. In sommige gevallen zelfs individuele personen, bijv. de president van een land of een rebellenleider. Hieronder staan de verschillende actoren en hun standpunten kort beschreven.


 - Noord-Korea: dictatuur gebaseerd op de Juche-theorie, waarin communisme is vermengd met een sterke angst voor het buitenland. Daardoor is Noord-Korea vooral gericht op zelfredzaamheid: de economie is sterk naar binnen gericht en er wordt zeer veel in het leger geïnvesteerd ( 5% van de bevolking is in dienst bij Defensie). Noord-Korea heeft goede betrekkingen met China en Rusland. 

- Zuid-Korea: kapitalistische democratie. Zuid-Korea heeft goede relaties met de Verenigde Staten, waarmee ook veel militaire samenwerking plaatsvindt.

Andere actoren
- China en Rusland: ondersteunen Noord-Korea 
- Verenigde Staten: ondersteunen Zuid-Korea




Edit
Delete
Dieperliggende oorzaken
De dieperliggende oorzaken zijn oorzaken die op economisch, politiek, sociaal en religieus vlak spelen in een land. Hier wordt beschreven wat de verschillende actoren vinden van die oorzaken en hoe die een rol spelen in het conflict. 

Politiek

Noord- en Zuid-Korea zijn het toonbeeld van de politieke tegenstellingen uit de Koude Oorlog. Noord- en Zuid-Korea vormden één staat, totdat deze staat in 1910 werd ingenomen door Japan. Deze bezetting werd beëindigd met de overgave van Japan aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Korea werd in twee delen gesplitst, een noordelijk deel en een zuidelijk deel. Dit kwam doordat de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie het niet eens konden worden over de manier waarop een herenigd Korea geregeerd moest worden. De grens waar Korea gedeeld werd is puur gebaseerd op geografie (namelijk de 38e breedtegraad). Door deze onenigheid werden in één keer vele Koreaanse families in tweeën gesplitst en ontwikkelden zich twee rivaliserende staten. 

In de jaren daarna groeit Zuid-Korea uit tot een sterk geïndustrialiseerde, democratische en kapitalistische samenleving met een onophoudelijke steun van de Verenigde Staten. Dit in tegenstelling tot Noord-Korea, waar de Sovjet-Unie een communistische regering installeert. Zowel politiek als economisch wordt Noord-Korea omgevormd tot een communistische staat, waarbij niet-communistische invloeden, waaronder ook religieuze invloeden worden uitgeschakeld en verboden. Al snel introduceert de Koreaanse leider Kim Il-sungzijn eigen politieke ideologie, de “Juche”. De kernpunten van zijn ideologie zijn dat Noord-Korea onafhankelijk moet zijn van grote machten, een sterke militaire positie moet hebben en moet kunnen vertrouwen op nationale middelen en voorzieningen. Noord-Korea heeft dan ook een groot leger en probeert kernwapens te bouwen. Door deze communistische en anti-Westerse achtergrond kan Noord-Korea rekenen op de steun van de Sovjet-Unie, later Rusland, en China. 

De Korea’s vormen het toonbeeld van de patstelling tijdens de Koude Oorlog. Het naar binnen gekeerde communistische Noorden heeft een compleet andere ideologie dan het naar buiten gekeerde, kapitalistische zuiden. Deze grote onderlinge verschillen zorgen ervoor dat pogingen om Korea te herenigen grote problemen opleveren. Propaganda, censuur en beperking van de persvrijheid zijn aan de orde van de dag in Noord-Korea om het eigen bestuur op te hemelen en om Zuid-Korea als kwaad af te schilderen. Door de grote verschillen tussen beide staten is er een enorme onderlinge rivaliteit. 

Na de Noord-Koreaanse inval van 1950 is er in 1952 een staakt-het-vuren getekend. Officieel zijn beiden landen dan ook nog in staat van oorlog met elkaar. Tussen de twee landen is een gedemilitariseerde zone ingesteld van 250 kilometer lang en 4 kilometer breed. Deze zone geldt als het zwaarst bewaakte gebied ter wereld. Dat is natuurlijk ook niet vreemd, aangezien het Noord-Koreaanse leger qua manschappen het vierde leger ter wereld is met 1,2 miljoen soldaten.   

Naast deze onderlinge conflicten vinden er binnen Noord-Korea ook veel mensenrechtenschendingen plaats plaats. Het dictatoriale Noord-Koreaanse politieke systeem steekt sterk af tegen het overheersende gedachtegoed van andere landen. Om dit te behouden heeft het regime de politieke tegenstand aan banden gelegd. Er is geen persvrijheid, men mag geen ander politiek gedachtegoed verspreiden, geen kritiek hebben op de presidentiële familie en geen contact zoeken met buurlanden zonder toestemming van de regering.In Noord-Korea zitten veel mensen om politieke reden gevangen. Bovendien komen jaarlijks veel mensen om het leven door chronische voedseltekorten.

 

Edit
Delete
Verloop van het conflict
Naast de dieperliggende oorzaken zijn er ook ontwikkelingen die het conflict op korte of lange termijn beïnvloeden. Hiermee worden gebeurtenissen uit een conflict bedoeld, zoals opstanden en vredesonderhandelingen.



Het grensconflict

Het Koreaanse conflict is een conflict met pieken en dalen. Er zijn veel gewapende incidenten, maar ook periodes met vredesbesprekingen. In 2000 bijvoorbeeld introduceert de Zuid-Koreaanse president Kim Dae-jung de sunshine-politiek, waarin hij Noord en Zuid-Korea weer bij elkaar wil brengen. Ondanks deze vredesinitiatieven blijven beide partijen elkaar provoceren, waardoor het conflict weer oplaait. Zo zijn er regelmatig militaire trainingen van het Zuid-Koreaanse leger met Amerikaanse troepen. Hierop reageren Noord-Korea en China afwijzend en vragen Zuid-Korea om terughoudendheid. De Noord-Koreanen trekken regelmatig de grens over en ontlokken hiermee een reactie door Zuid-Korea.

In 1996 landen drie Noord-Koreaanse spionnen  in Zuid-Korea. De onderzeeër die hen moet ophalen loopt echter vast. De Noord-Koreaanse troepen proberen over land te vluchten en worden achtervolgt. Na een achtervolging van 49 dagen bereikt slechts 1 Noord-Koreaan zijn thuisland. Alle andere Noord-Koreanen worden gedood, gevangen genomen of plegen zelfmoord. Aan Zuid-Koreaanse kant sterven 16 mensen en raken er 27 gewond.

In 1999 stelt Noord-Korea een nieuwe, niet erkende maritieme grens in. In 1999, 2002 en 2009 trekken Noord-Koreaanse vissersboten en oorlogsschepen over de officieel vastgestelde grens heen. Na waarschuwingen door Zuid-Korea volgt een gewapende reactie. Doordat de Zuid-Koreaanse  marine de Noord-Koreanen technologisch gezien ver vooruit is vallen bij deze kortdurende maritieme conflicten voornamelijk Noord-Koreaanse slachtoffers.

Ook in 2010 vinden er twee incidenten plaats. In maart explodeert het grote Zuid-Koreaans oorlogsschip de Cheonan en breekt in tweeën. Hierbij komen 46 matrozen om het leven. Een internationaal onderzoeksteam geleid door Zuid-Korea concludeert dat een Noord-Koreaanse torpedo-aanval de oorzaak is. Omdat er twijfels bestaan over de betrouwbaarheid van dit onderzoek veroordeelt de VN-Veiligheidsraad de aanval en wijst bewust geen dader aan.

Eind 2010 vindt een Zuid-Koreaanse oefening plaats. Tijdens deze oefening waarschuwt het Noord-Koreaanse leger dat zij het niet tolereert dat Zuid-Korea schiet in wat Noord-Korea beschouwt als haar territoriale wateren. Zuid-Korea zet de oefening door, waarop Noord-Korea het Zuid-Koreaanse eiland Yeonpyeong onder vuur neemt. Zowel een militair kamp als huizen en winkels worden gebombardeerd. Zuid-Korea reageert hierop ook met een artillerie-aanval op Noord-Koreaanse legerbasissen.

Als reactie op dit vuurgevecht vinden organiseren Zuid-Korea en de Verenigde Staten weer gezamenlijke militaire oefeningen. Rusland en China vragen om terughoudendheid op dit gebied en proberen zelfs vredesbesprekeingen te faciliteren. Deze besprekingen lopen op niets uit en zijn in februari 2011 beëindigd. Sindsdien zijn er geen gewapende incidenten meer geweest.

Inlandse aangelegenheden in Noord-Korea

Naast een conflict met de zuiderburen speelt er binnen Noord-Korea ook het nodige. Om politieke tegenstanders de mond te snoeren beschikt het dictatoriale Noord-Koreaanse regime over concentratiekampen. Geschat wordt dat ongeveer 200.000 Noord-Koreanen opgesloten zitten in deze kampen. Deze politieke tegenstanders zijn onder meer mensen die geprobeerd hebben te vluchten uit Noord-Korea, slecht functionerende ambtenaren, religieuzen en mensen met kritiek op het regime of de presidentiële familie. De meesten van hen krijgen geen proces en worden direct opgesloten. Volgens het Committeefor Human Rights in North Korea vindenin deze kampen gedwongen arbeid, marteling, uithongering, verkrachting, moord en medische experimenten plaats. Door de grote sociale controle door het strenge regime lijkt het dat er geen verzetsgroepen actief zijn in Noord-Korea. Echter, door de geslotenheid van het land is dit met weinig zekerheid vast te stellen.


Edit
Delete
Actoren betrokken bij vredesinitiatieven
Los van de vredesonderhandelingen zijn er vaak ook burgerorganisaties actief om de vrede te bevorderen.

Er vinden vrijwel continu diplomatieke onderhandelingen plaats om het grensconflict te beëindigen. Het zes-landenoverleg is een platform waarin de Verenigde Staten, Noord-Korea, Zuid-Korea, Japan, Rusland en China participeren. Hierin worden zowel het grensconflict als de nucleaire ambities van Noord-Korea besproken. Regelmatig zijn  er kleine stappen vooruit, maar helaas ook weer stappen terug. Vanwege de armoede en de recente overstromingen vindt er voornamelijk noodhulpverlening plaats in Noord-Korea. Hiervoor zijn veel internationale hulporganisaties actief, waaronder het Rode Kruis, maar Noord-Korea wordt hiervoor ook ondersteund door onder meer de Europese Unie, de Verenigde Staten en Zuid-Korea.

Cijfers
Wat zijn belangrijke cijfers bij dit conflict?

-       1950: officiële start van de nog steeds voortdurende Koreaanse oorlog. 
-       200.000 mensen: geschatte aantal gevangenen in de Noord-Koreaanse kampen 
-       1 miljoen: geschatte aantal Noord-Koreanen dat is omgekomen van de honger sinds 1990.

Links en downloads
Hier vind je links naar artikelen en websites over dit conflict.

Algemeen

Noord-Koreaanse vrouwenvoetbalteam wordt geïntroduceerd met de Zuid-Koreaanse vlag tijdens de Olympische Spelen in 2012.

http://youtu.be/vwxP_WUy2Tg


Grensconflict

Zuid-Koreaanse documentaire over het zinken van de Cheonan en het onderzoek ernaar: “Beneath the Surface: the investigationinto the sinking of the Cheonan”

http://youtu.be/SDITkTEDVNA

Russia Today: Beelden van de aanval op Yeonpyeong

http://youtu.be/-NAiHXRcy_A


Interne aangelegenheden Noord-Korea

Amnesty International: Omvang van de Noord-Koreaanse politieke kampen

http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/images-reveal-scale-north-korean-political-prison-camps-2011-05-03