Conflicten Teller nl

  • Er is sprake van grote politieke tegenstellingen, spanningen en/of machtsstrijd
  • Dit heeft nog niet geleid tot geweld of de spanningen gaan niet langer met geweld gepaard
  • Het conflict speelt nu, of niet langer dan een jaar geleden
  • Er is gewapende strijd om de macht over (een deel van) het land
  • Bij de strijd is minstens één regeringsleger en één andere gewapende groepering betrokken
  • Er is gewapende strijd geweest tussen gewapende groepen met meer dan 25 doden per jaar.
  • Er is nu geen grootschalige gewapende strijd meer, er is een vredesakkoord, staakt-het-vuren of het conflict is slapend
  • Er vallen (relatief) weinig doden door de strijd; minder dan 25 per jaar.
  • De oorzaken van het conflict zijn nog niet echt weggenomen.
  • Er kan opnieuw gewapende strijd uitbreken.
  • Er is sprake van grote politieke tegenstellingen, spanningen en/of machtstrijd.
  • Het conflict valt niet onder de bovenstaande 3 definities, maar is belangrijk genoeg om onder de aandacht te worden gebracht.
  • Bij dit conflict zijn filmpjes en/of teksten beschikbaar waarin de persoonlijke verhalen achter het conflict verteld worden.
  • KIik op de vertellerknop hierboven om de popup met de filmpjes te openen.

Aantal conflicten
in de wereld

Macedonië

Augustus 2010

Inleiding

Macedonië was vroeger een deelrepubliek van het voormalig Joegoslavië. In 2001 brak er een korte strijd in Macedonië uit tussen de etnische Macedonische meerderheid en een militaire groepering van de Albanese minderheid. Deze groepering streefde naar onafhankelijkheid van de Albanese minderheid. Van 2001 tot 2005 heeft de NAVO meegeholpen aan het vredesproces, wat in 2005 afgerond is.

Edit
Delete
Betrokken partijen


Nationaal niveau


  • De regering van Macedonië
  • Het Albanese guerrillaleger UCK (Macedonisch Nationaal Bevrijdingsleger)


Internationaal niveau


  • NAVO
  • EU
  • Verenigde Staten
Edit
Delete
Het conflict

De bevolking van Macedonië bestaat voor het grootste gedeelte uit ethische Macedoniërs en uit een etnische Albanese minderheid wat ongeveer 25 procent van de totale bevolking vormt. Bij het uiteenvallen van het voormalig Joegoslavië in 1991 heeft de toenmalige president van Macedonië het land zonder schermutselingen onafhankelijk weten te verklaren. De Albanese minderheid was echter tegen de nieuwe grondwet van Macedonië, omdat het Albanische gedeelte in deze grondwet de status van een etnische minderheid kreeg.


Tijdens de oorlog in Kosovo in 1998-1999 sloten veel Albanezen uit Macedonië zich aan bij het Kosovo Bevrijdingsleger wat streed voor onafhankelijkheid van Kosovo. Na het einde van de oorlog in Kosovo vond een kleine groep Albanezen in zowel Macedonië en over de grens in Kosovo dat de Albanische minderheid meer rechten behoorden te hebben op het gebied van onderwijs, werkgelegenheid en politieke represenatie. Sommigen wilden zelfs een eigen staat. In 2000-2001 vormden daarom een aantal Albanese leden van het Kosovo Bevrijdingsleger het Macedonisch Nationaal Bevrijdingsleger (UCK).

 

Begin 2001 raakte het UCK slaags met het Macedonische leger. Het UCK wist het dorp Tetuvo, wat een groot gebied bestrijkt in het noorden en westen van Macedonië, in handen te krijgen. Veel Macedoniërs werden op grond van hun etniciteit door het UCK met geweld uit hun woongebieden verdreven. Tegelijkertijd trad het Macedonische leger en de politie zeer hard op tegen de Albanese minderheid, ongeacht of mensen actief waren voor het UCK of niet. In juni 2001 werd er een staakt-het-vuren afgekondigd nadat verschillende Albanese politieke partijen in het Macedonische parlement namens het UCK diens standpunten probeerden uit te leggen. Vanaf juli 2001 werd er over een vredesakkoord onderhandeld tussen het UCK en de Macedonische regering, waarbij de Europese Unie en de Verenigde Staten als mediators optraden. Op 13 augustus 2001 werd er een definitief vredesakkoord gesloten. In dit vredesakkoord was afgesproken dat de Albanese minderheid meer rechten zou krijgen en voortaan beschouwd zouden worden als burgers van Macedonië.

 

Tussen 2002 en 2005 heeft de Macedonische regering via meerdere grondwetwijzigingen de afspraken van het vredesakkoord doorgevoerd. Het UCK is in samenwerking met de NAVO in deze periode ontwapend. In september 2005 verklaarde de Macedonische regering dat alle afspraken volledig geïmplementeerd waren.

 

In april 2009 zijn er lokale en presidentsverkiezingen in Macedonië gehouden, die vreedzaam zijn verlopen.

 

Stand van zaken augustus 2010


Op dit moment is Macedonië een kandidaatslidstaat voor de Europese Unie. Macedonië voldoet nog steeds niet aan alle voorwaarden om lid te mogen worden van de EU, met name op het gebied van anti-discriminatiewetgeving.

 


Edit
Delete
Actoren betrokken bij vredesinitiatieven

Zowel de Europese Unie als de Verenigde Staten waren als mediators betrokken bij de vredesonderhandelingen tussen de Macedonische regering in de UCK nadat beide partijen in juni 2001 een staakt-het-vuren hadden afgesproken. Na de ondertekening van het definitieve vredesakkoord installeerde de NAVO, op verzoek van de president van Macedonië, een troepenmacht in Macedonië die meegeholpen heeft aan de implementatie van het vredesakkoord. In 2003 is deze taak volledig overgenomen door de EU.

 


Edit
Delete
Banden met Nederland
Er is een aantal Nederlandse NGO's actief geweest op het gebied van vredesopbouw in Macedonië, waaronder
Edit
Delete
Cijfers

  • Het UCK bestond op diens hoogtepunt uit 5000 tot 7000 mensen. 


  • Tijdens het conflict zijn ongeveer 170.000 mensen (voornamelijk Macedoniërs) gevlucht of met geweld uit hun woongebieden verdreven. 


  • Zeventig burgers zijn omgekomen. 

Links en downloads
NOS Nieuws - Dossier Macedonië (bijgewerkt tot 2002)